প্ৰজ্ঞা শইকীয়া শূন্যতা আৰু সুৰৰ মাজত নীল বৰুৱাই আজি বাৰিষাৰ প্ৰথম পাতে নষ্টালজিয়াত ভৰা এটা বেলিকা অনুভৱ কৰিলে। কলেজৰ পৰা ঘূৰি আহি টেবুলখনৰ দাঁতিত বহি থাকোতেই বতাহজাকে জানে জানে কাণে কাণে কিবা এটা ক’লে। সোঁৱৰণিৰ দৰে। পুৰণি সুৰৰ দৰে। ৰাতিপুৱাৰ চাহ কাপটোৰ কাষতে থোৱা অমৰীয়া ৰেকৰ্ডিং টেপখনেও যেন চকুৰ সন্মুখত সেই মুখখন তুলি ধৰিলে—ৰাশ্মী। “সেইখিনি দিন ক’লৈ গ’ল?” নীলৰ মনত আকৌ এটা সুধনি। তেজপুৰ কলেজত লিটাৰেচাৰ পড়োৱা ৩৫ বছৰীয়া নীল, বৰ্তমান এটা সৰল জীৱন যাপন কৰে। কিন্তু তেওঁৰ ভিতৰতে এটা বিশাল শূন্যতা। কলেজৰ সময়খিনিত তেওঁ আছিল এগৰাকী চুটিং তাৰকা—গীটাৰ, কবিতা আৰু স্বপ্নৰে ভৰা জীৱন। আৰু সেই সময়খিনিতেই আহিছিল ৰাশ্মী ফুকন—এজনী…
-
-
অৰ্পণ গগৈ ১ শিৱসাগৰৰ বুকুত নিৰৱ হৈ থিয় আছিল ভাস্কর নাট্য সংঘ—এবাৰ দীপ্তিশালী নাট্যমঞ্চ, এতিয়া যেন এটি ভূতীয়া স্মৃতিস্তম্ভ। আগৰ কংক্ৰিটৰ ভৰিৰে তৈয়াৰ কৰা প্ৰৱেশদ্বাৰখনত ধূলি আৰু শেওলাৰে ঢাকি গ’ল ‘ভাস্কর নাট্য সংঘ’ বুলি খোদাই কৰা নামটো। ভিতৰত সোমালে এখন উজাৰি পেলোৱা দালান, জানলাৰ কাঁচবোৰ বিছ্ছিন্ন, আৰু চোতালত পইচা-পইচাকৈ জমা হোৱা গছৰ পাত, যেন বতাহেও এতিয়া এই ঠাই এৰাই চলি যায়। ঠিক তেতিয়াই, মঞ্চৰ এক প্ৰান্তৰ ছাঁতলত বহি আছিল শচীন বৰা—এজন প্ৰবীণ নাট্যশিল্পী, যিজনে এই নাটমন্দিৰৰ দিনবোৰ নিজ চোখে দেখিছিল, নাট্য-জীৱনৰ মুকলি পৃষ্ঠা, বন্ধ পৃষ্ঠা আৰু অপূৰ্ণ পৃষ্ঠাবোৰত তেওঁৰ জীৱনৰ কালি-বৰণ সাঁচি ৰাখিছিল। দীঘল চুলি, শুকান চেহেৰাত কুঁচি পৰা হাঁহি…
-
হিমাংশু কাকতি অসম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জেড হোস্টেলৰ তিন নম্বৰ ব্লকৰ চৌপাশত গভীৰ নিশাৰ নীৰৱতা জাপ মাৰি আছিল। আকাশখনত খৰাসৰা জোনাকিয়ে হোস্টেলৰ টিনৰ ছাদত মিহলি আলোকেৰে এক অব্যক্ত রহস্যৰ আবৰণ সৃষ্টি কৰিছিল। ৰুম নম্বৰ 217 ত তিনিজন বন্ধুই বহি আছিল—অভিষেক, ঋত্বিক আৰু মীম। তেওঁলোকে সদায় ৰাতিপুৱা বসি আড্ডা মাৰিছিল, চাহ খাইছিল, কেতিয়াবা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নৱতম গুজব বা কেতিয়াবা নিজৰ কল্পনাৰ অভিযানে মগ্ন হৈছিল। সেয়াই চলি আছিল সেই নিশাটোতেও। অভিষেক এজন চঞ্চল আৰু কৌতুহলী ছাত্ৰ, যিজনে সদায় পুরণি কিতাপ বা নথিপত্র সংগ্ৰহ কৰিবলৈ ভাল পায়। সেই ৰাতি তেওঁ পুৰণি গ্ৰন্থাগাৰৰ এটা নিলামত পোৱা ১৯৭০ চনৰ অসম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আনুষ্ঠানিক আলোচনীখন লৈ আহিছিল। কিতাপখনত থকা ফটোৰ…
-
তিথি ডেকা অধ্যায় ১: অষ্টমীৰ পুৱা গুয়াহাটিৰ পাতল বতাহত পূজাৰ সুৰ বাজিছে। শহৰজুৰি পাণ্ডেলবোৰত ঢোল-কাৰাতালৰ মূৰ্চ্ছনা, ঢাকীৰ ঘূৰণীয়াবোৰে যেন উদ্দীপনা সৃষ্টিৰ উৰ্ধ্বসীমালৈ গৈছে। সদানন্দ পাঠশালাৰ ছাত্ৰী মেঘালী দত্ত, বৰ্ষা শেষ হোৱাৰ লগে লগে যেন আত্মাৰ পৰা এক উৎসৱৰ গান শুনিছিল। তেওঁৰ বাবে দূৰ্গা পূজা কেৱল এটা উৎসৱ নহয়, এটি স্মৃতিৰ গীত—শৈশৱৰ পাণ্ডেল, ঠাকুৰদাদাৰ কঁহুৱাৰ গন্ধ, আৰু মায়েৰ হাতৰ পৰা পোৱা পুষ্পাঞ্জলি। সেইবাৰ অষ্টমীৰ দিনা, তেওঁ পূজামণ্ডপত ভোলানাথী নান্দনিক কলাবোৰ সংহত কৰি আছিল। পূজাৰ্চনাৰ অন্তত, চণ্ডীপাঠ শেষ হোৱাৰ পাছত, সকলোৰে মন উচুপিছিল বিসর্জনৰ কথা ভাবি। মেঘালী সদায় বিসর্জনৰ দিশে অলপ বেদনাৰে চাইছিল—যেন আনুষ্ঠানিকভাৱে মা দুৰ্গাক বিদায় জনাই হৃদয়ৰ অলিন্দত এটি খালী…
-
মীনাক্ষী কলিতা ১ বিকেল ৫টা মান হ’ব, গুৱাহাটীৰ দক্ষিণচৰালিত থকা চন্দ্ৰবিন্দু হস্পিতেলৰ আগত এখন সাদা টয়োটাৰ কেমেৰী হঠাৎ থমকি ৰ’ল। মাটি জুৰি গাড়ীৰ চাকা ঘূৰি থকাৰ শব্দতেও এনে এটা গুৰুত্বৰ অনুভৱ আছিল যেন ভিতৰত থকা মানুহজনে চিঞৰি ক’লে—”হেঁপাহৰ অন্ত হ’ব আজিৰে ৰাতিত!” ডাঃ সুজয় গগৈ, এগৰাকী যশস্বী নেফ্ৰলজিষ্ট, গাড়ীৰ পৰা নামি ক্লিনিকৰ ভিতৰলৈ গ’ল; তেওঁৰ মুখত এটা চিন্তাশীল, গম্ভীৰ ভাব, কিন্তু ফোনটোত বাৰে বাৰে চাব খোজা এটি মেসেজ—”জানোঁ, আপুনি আৰু পিছু হঠিব নোৱাৰিব। আজিৰে নিশা, এফ বেল্টোলি ডিপ’.” ঠিক এই সময়তে, ক্লিনিকৰ গেটৰ কেমেৰাত এক আচৰিত দৃশ্য ধৰা পৰিল—ডাঃ গগৈয়ে ভিতৰলৈ সোমোৱা মুহূৰ্ত্তত এটা ক’লা ভেন সাৱধানে আগবাঢ়ি আহি টয়োটাৰ…
-
১ নিধন নগৰ নামৰ সৰু গাঁওখন উত্তৰ-পূব অসমৰ এটা পাহাৰীয়া অঞ্চলত অৱস্থিত, যাৰ ওপৰেদি শীতকালত কুঁৱলী জুৰি পৰে আৰু গ্ৰীষ্মত গছগছনিৰ মাজেৰে হালধীয়া পোহৰে ৰঙা মাটি উজলাই তোলে। গাঁওখনৰ বিশেষত্ব হ’ল ইয়াৰ খামখেয়ালী নীৰৱতা—এটা বৰ্ষৰ সাত মাহ যেন কিবা দ্ৰুতভাষাৰে কেতিয়াও কিছু নক’লে যেন, আৰু বাকী পাঁচ মাহ—বিশেষকৈ বৰ্ষাৰ অন্তত আৰু পূৰ্ণিমাৰ সময়ত—কোনোৱে পঢ়িব নোৱাৰা এটা গোপন খতাৰ দৰে উদাসীন আৰু অশান্ত হৈ পৰে। ইয়াতে থাকিছিল ১৩ বছৰীয়া বীৰজ্যোতি—সাধাৰণ উচ্চতাৰ, পাত্ৰ চুলিৰ পৰা সদায় ৰ’ব পৰা ডাঙৰ চকু থকা, আৰু সকলোৰে মতে, অলপ বেছি জিজ্ঞাসু। বীৰজ্যোতিৰ বাবাক সাত বছৰ আগতে এটি অজান কুৰুপ কাহিনীৰ দৰে গিলি খাইছিল এই গাঁওখনে। এক…
-
অন্বেষা বৰা দীঘল বতাহ আৰু নতুন অহা মানুহ মজুলীৰ উত্তৰ-চৰীয়া এখন নামঘৰৰ উঠানত ৰাতিপুৱা ৰোদের ছাঁয়েৰে খেলা খেলি আছিল। ধূম-গাঁথনিৰ মাজেৰে কঁকীয়াই পৰা বাতাসটো যেন অলপ দৰেই হ’ল। দেড় বছৰৰ ভিতৰত এইটো তেওঁ চাৰিমানবাৰ দেখিছে—নতুন ফিল্ম টীম আহিছে, ছবি তুলিব, আৰু কাগজ-পত্ৰত মজুলীৰ বাবে কান্দিব। কিন্তু এবাৰো সেই বাতৰি-পত্ৰৰ পৃষ্ঠাৰ সিপাৰে ওলোৱা নাছিল জোনালীৰ মাত। জোনালী ডাঙৰকৈ নাচে, কিন্তু নামঘৰৰ ভিতৰত। তেওঁৰ হাত-ভংগীমাত সত্ৰৰ শুদ্ধতা আছে, চকুত আছে এজাক মৰম আৰু গভীৰ বিশ্বাস। সিহঁতে সদায় কয়—”জোনালীৰ হাতত যেন মাটিৰ মাত আছে।” এইদিনা ৰিশিৰাজ আহিছিল। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পঢ়া শেষ কৰি বৰ্তমান এখন প্ৰাইভেট ডকুমেণ্টাৰী কোম্পানিত কাম কৰে। ইয়াৰ আগেয়ে তেওঁ…
-
সঙ্গীতা বৰা মেঘ, এক কিশোৰী মুৰ্খৰ পৰা অলপ বেলেগ। সেয়া অকল সেই গাঁৱৰ পৰা আছো যি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপকূলৰ কাষত অৱস্থিত, য’ত মেঘৰ গাঁও। গাঁওটো গা বাচল মন্নাই পৰিসৰে আবদ্ধ থাকে, আনকেইটা গাঁও কেতিয়াও নাজানে। গাঁওৰ পৰা একাংশ মন্নাই পৰিসৰ মথলাৰ পৰিসৰে পূৰ্ণৰূপে বৰ্ণিত। সেয়া বেছিকৈ সেই গাঁৱৰ ভিতৰত বনপ্ৰান্তৰ পৰা মেঘৰ জীৱনৰ সম্পৰ্ক, য’ত তেওঁ কিমান হাৰা-ফিৰাৰ পৰা এক চাৰা পোৱা যোৱানে। মেঘৰ মাকৰ পৰা সদায় সেই ৰঙা পখীৰ কথা শুনা পৰাৰ পৰিসৰে তেওঁ মায়াময় বাচল অৱস্থাত লুকাই থকাৰ বাচল চৰিত্ৰৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ বাচলাৰ পৰা বিচাৰে। সেই পখীটো এক বিশেষ ৰংৰে বিচাৰ কৰি সেই গাঁৱৰ মাজৰ পৰা অৱস্থিত…
-
ৰূপক বৰা ১ সেউজীয়া ডাঙৰ আঙণৰ ওপৰত পুৱাৰ কুঁৱলি জপি আছে। কেম্পাছখনত সৰু সৰু চৰাই উৰি ফুৰিছে, কোনোখন গছৰ ডালত বহি গীত গাইছে, আনখন হোষ্টেলৰ ছাদত জিৰাইছে। পুৱাটোৰ মাজত চুপচাপ ডাঙৰখন ছাত্ৰবাসটো এতিয়াও গুমাই থকা নিচিনা। কেম্পাছৰ সেই সেমেকা হাওঁৰৰ পৰা পোনে পোনে ধুমুহাৰ দৰে ওলাই আহে কলেজৰ চাহৰ দোকানটোৰ ল’ৰা — কণা কাপত চাহ, দুমুঠি বিস্কুট, আৰু মুখখনত অলস হাঁহি। অৰণ্য ওলাই আহে তেওঁৰ ৰুমৰ পৰা, হাতত এখন নোটবুক আৰু বলপেন। কপালত পৰুৱাৰ নিচিনাকৈ ভাঁজ, যেন কেইজন মানুহৰ কথাৰে বিহ্বল। তেওঁৰ ঘৰ ডিব্ৰুগড়ত, কিন্তু আজি কেই বছৰ ধৰি এই গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সাহিত্য বিভাগে তেওঁৰ মনৰ গভীৰতাক গঢ়ি লৈছে। অৰণ্যৰ…
-
ঋষভ ৰাজখোৱা পাহাৰৰ কোলাৰ পৰা নামি অহা সেই সৰু বাটটো যেন সপ্তাহটোৰ ভিতৰতে মাথোঁ এটা দিনেই প্ৰাণ পায়—সোমবাৰ। আৰু সেই দিনটোতেই, গাঁওখনৰ চুপচাপ ৰাস্তাখনেদি এখন বগা ঘাঘৰ পিন্ধা, মাজমজিয়া চুলিৰে গুছি থকা এগৰাকী কিশোৰী নিৰৱভাৱে হেঁটি যায়—হাতত এটা তুলসীপাতৰ সৈতে পুটলিৰ ভিতৰত কেৱল বগা ফুল। তেওঁৰ নাম নয়না। কোনো সংগী নাই, কোনো হাঁহি নাই, কোনো জিজ্ঞাসা নাই—চকুত মাথোঁ এক নিৰ্বাক স্থিৰতা। মানুহে কয়, এই ছোৱালীজনী অলপ বেয়া, অলপ অদ্ভুত। ঘৰৰ কাম নকৰে, বন্ধুৰ লগত খেল নেলে, আৰু প্ৰতিসপ্তাহে এই পুৰণি কবরস্থানলৈ গৈ ফুল থৈ আহে। কাক দিবলৈ? কিয় দিবলৈ? একো জানে নে? গাঁওখনৰ বুঢ়া মানুহবোৰ কয়, কাহানিও কবরস্থানে বগা ফুল…