অমৃত শৰ্মা সপ্তাহজুৰি বৰষুণে ধুই-পখালি নিছে কমলাবাৰী গাঁৱখন। ধেমালি নদীখনৰ পাৰতে থকা বিদ্যালয়খনৰ ওপৰফালৰ ছাঁতত অমৃতে প্ৰথমদিনটো সঙ্গীতৰ ক্লাছ লৈছিল। শহৰৰ ৰঙীন কোলাহল এৰি আহি এই সৰু, নিৰৱ গাঁৱখনত আহিবলৈ নিজেই সিদ্ধান্ত লৈছিল তেওঁ। শব্দৰ ভিৰৰ পৰা আঁতৰ হৈ সুৰৰ মাজে এক শুদ্ধ বিশ্ৰাম বিচাৰিছিল অমৃত। কিন্তু গাঁৱৰ শূন্যতা, সুগন্ধি কাদামাটিৰ গন্ধ আৰু বেলিৰে খেলি ফুৰা কণমানি পোৱালিৰ হাঁহিৰ মাজে তেওঁ অলপতে ধৰি পেলালে এক নবীন আশাৰ সুৰ। স্কুলৰ পৰা ওলাই আহি নদীৰ দাঁতিলৈ গ’ল অমৃত—তেওঁ শুনিছিল, সন্ধিয়া বেলিকালি এই ঠাইত ৰঙ্গৰ শিল্পীজনী অহা-যোৱা কৰে। আৰু সঁচাকৈয়ে, এটি ডাঙৰ গছৰ তলত বহি থকা, ওচৰৰ গছবিলাকৰ ছাঁ আৰু ধেমালি পানীৰ মাজত…

তন্ময় গোস্বামী ড° অরিন্দম ডেকা, এখনি নামী হাৰ্পেটোলজিষ্ট, উলাহগাঁৱ নামৰ এখন পৰিসৰ গাঁওলৈ আহিল, যাৰ নামো নক্সাত গোপন হৈ থাকে। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰিসাৰ্চ গ্ৰান্ট পাই, তেওঁ অহা দুই মাহ এই গাঁওৰ আশেপাশৰ বনাঞ্চলত এণ্ডেমিক ভাঁটিয়াজাতীয়া গোখোৰা (pit viper) সৰ্পৰ ওপৰত অধ্যয়ন চলাবলৈ আহিছে। কামৰ উৎসাহত উচ্ছ্বসিত অরিন্দমে গাঁওলৈ যোৱাৰ পথেৰে যেতিয়া যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে, তেতিয়া তেওঁৰ মনত মাথোঁ বৈজ্ঞানিক আগ্ৰহ আছিল; কিন্তু গাঁৱৰ পৰা দহ কিলোমিটাৰ আগতেই পাহাৰীয়া জঙল পথত জিপখন খৰকৈ ঠেক খাই থমকি ৰয়। সন্ধিয়া নামিছে, বনজাকৰ মাজত গাড়ীৰ হেডলাইটৰ তীব্ৰ পোহাৰে পথ এন্ধাৰ কৰাৰ বিপৰীত এক অদ্ভুত নিস্তব্ধতা এনে অনুভৱ কৰাইছিল যেন কাৰোবাৰ চকু তেওঁলৈ চোৱাৰ…

হেমন্ত দাস বৰুৱা নীৰজ হাজৰিকা গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বোটানী বিভাগৰ শেষ বৰ্ষৰ ছাত্ৰ। সাধাৰণতে শান্ত স্বভাৱৰ, পাতা-কুঁহিপাতাৰ গঠন, ভু-বিজ্ঞান আৰু গছৰ কোষ-গঠন সম্পৰ্কে যিমান উৎসাহী, মানুহৰ লগত সিমানেই দূৰত্বৰ পক্ষে। কিন্তু যেতিয়া ড° অনন্ত শৰ্মাই ‘চিৰাগ বন’ৰ অ’ৰকিডা স্পেক্ট্ৰাম নামৰ বিলুপ্তপ্রায় এক গছৰ ফাইল এখন তেওঁৰ আগত পেলাই দিলে, নীৰজৰ হৃদয় যেন বিদ্যুতৰ দৰে কঁপি উঠিছিল। ফাইলখনত কাগজ পৃষ্ঠাত তুলি ধৰা হৈছিল—“নথিভুক্ত অথচ প্ৰাকৃতিক—UV আলোত বিকিৰণকাৰী এক অদ্ভুত অর্কিড—উৎস: পশ্চিম অসমৰ চিৰাগ বন।” নীৰজে থমকি পৰিছিল। এই নামটো তেওঁ আগতে শুনা নাছিল, কিন্তু Professor শৰ্মাৰ মুখত এটি সেউজীয়া হেঁপাহ আছিল। “ইমানদিন বোৰ প্ৰতিষ্ঠিত বনকেন্দ্ৰত কাম কৰি কৰিও, কেতিয়াও কিবা নতুন পোৱা…