অমৃতা বৰুৱা অমৃতাৰ জন্ম হৈছিল এক সৰু চাহ-বাগিচাৰ মজুৰ কলোনীত, য’ত ঘৰৰ পৰিধি আছিল বাঁহৰ জোপা, কুঁহিৰিৰ আঁচল আৰু মাটিৰ ৰঙা গন্ধ। বাগিচাৰ ওপৰেদি দমকা পৱনৰ লগত চাহপাতৰ দোৱালত শ্ৰুতি তুলিছিলো এক ধুনীয়া সুৰ, য’ত শিশুৰ কান্দনি আৰু মাতৃৰ গীত মিলি যেতিয়া একে সুৰত গাই উঠিছিল, তেতিয়া যেন মাটিয়ে নিজৰ বুকুত নতুন জীৱন সঁপিছিল। অমৃতাৰ মাক, জহুৰী, শীতত হাহাঁকাৰ কৰা কলিজা বুটলাৰ মাজতো গীত গাই সন্তানক শুৱাইছিল, কাৰণ মাটিত কাম কৰা এই জীয়ৰীসকলৰ জীৱন কষ্টৰ লগত সঙ্গীত মেলাই চলিছিল। গাঁওখনৰ মানুহে চাহপাত তুলি, গছ-গছনিৰ মাজত ঘামত ভিজি, মাটিত খপাই দিনটো কাটাইছিল; কিন্তু সন্ধিয়া নামিলে তেইলোকৰ কলোনীত গীতৰ সুৰ, ঢোলৰ ধুন…
-
-
দীপাংশু বোৰঠাকুৰ পৰ্ব ১: বৰষুণৰ ৰাতি আৰু অদ্ভুত কল শহৰখনৰ ওপৰত সেই ৰাতি আকাশখনৰ মেঘ গাঢ় হৈ নামি আহিছিল। পূৰ্ণ বতাহেৰে পৰা বৰষুণৰ শব্দে মানুহৰ মনত এক ধৰণৰ বিৰক্তি আৰু ভয় দুয়ো মিশ্ৰিত অনুভূতি জাগ্ৰত কৰিছিল। গুৱাহাটী শহৰৰ ভাৰেলি পাথাৰৰ এডাল বাটৰ কাষত থকা এটা পুৰণি দুমজিলা ঘৰখনত অৰুণ জোনাকত একো নাথাকিলেও আলোছায়াৰ খেলা চলিছিল। ঘৰখনত বাস কৰিছিল মণিশংকৰ বৰুৱা। গুৱাহাটীৰ এটা কলেজত ইতিহাসৰ অধ্যাপক। বয়সত পঞ্চাশ পাৰ হ’লেও তেওঁৰ কণ্ঠস্বৰ, দৃঢ় চাহনি আৰু কথা কোৱাৰ ভঙ্গীমাই মানুহৰ মনত এক ধৰণৰ ভৰসা জাগ্ৰত কৰিছিল। কিন্তু এই মানুহটোৰ জীৱনত বহুবছৰ ধৰি এটা অদ্ভুত শূন্যতা আছিল। পত্নী দীৰ্ঘদিন আগতেই মৃত্যুবৰণ কৰিছিল, পুতেক…
-
অরূপজ্যোতি বৰা অংশ ১: ভোগদৈৰ কাষত প্ৰথম আলাপ জোৰহাটৰ চাহ-বাগিচাৰ পাতে পাতে যেতিয়া নতুন হৰিয়ালীৰ সেউজী ৰঙে আকাশত উজাগৰ হ’ব খোজে, ৰিশিতা সেই সেউজীতেই নিজৰ সুৰ খোজে। গাঁওখনৰ নাম বেলগুৰি, ভোগদৈ নদীৰ কাষত এটা প্ৰাচীন বটগছৰ ছাঁত গাঁওবাসীৰ প্ৰতিটো উৎসৱ আৰু বেদনাই নিজকে লুকুৱাই ৰাখে। ৰিশিতা কলেজৰ শেষ বছৰত, কিন্তু তেওঁৰ মনখন সদায়ে সুৰত, গীতত, আৰু অদৃশ্য এক মঞ্চত ভ্ৰমণ কৰি থাকে। পিতৃয়ে বহুদিন আগতেই কৈছিল—“গান তই ভাল গাইছ, কিন্তু পথটো সহজ নহয়। প্ৰত্যেকেই গায়ক নহয়, কিছুমানে বাটত থিয় হৈ থিয় হৈ পাথৰ সৰি গ’লেও সুৰ হারাই নাথাকে।” এই কথাবোৰ ৰিশিতাৰ অন্তৰত গাঢ়কৈ খোদাই হৈ ৰ’লেও, সপোনৰ ক’লা-বগা ৰঙবোৰ সৰহেই…
-
অভিজিৎ তালুকদাৰ ১ দৰঙ জিলাৰ অন্তঃস্থলে এপাটি গাঁও, নাম শালমাৰা। গাঁওখনৰ জনসংখ্যা বেছি নহয়, দু’শজনৰ মতো মানুহে এতিয়াও হাল ধৰি, মাটিৰ ঘৰ আৰু ডাঙৰ উঠোনত জীৱন গঢ়ি তোলে। দিনত গাঁওখন শান্ত, কলকলীয়া শিশুৰ হাঁহি, কলঘৰীয়া ৰন্ধনৰ গন্ধ, আৰু হালচাষৰ মাটিৰ গন্ধেৰে ভৰি থাকে। কিন্তু ৰাতি নামিলেই যেন গাঁওখনৰ ওপৰত এযোৰ অদৃশ্য আঁৰ বিৰাজ কৰে। বিশেষকৈ বজ্ৰপাতৰ নিশাত গাঁওবাসীয়ে কেতিয়াও ঘৰবাৰিৰ বাহিৰ নাহে, সকলো দুৱাৰ-জানলা বন্ধ কৰি অন্ধকাৰত শুই থাকিব চেষ্টা কৰে। গাঁওৰ সেউজীয়া বন-জংঘলৰ মাজত থকা পুৰণি শ্মশানখনেই এই আঁতৰ-অন্ধকাৰৰ মূল উৎস। কাহিনী অনুসৰি প্ৰতিটো বজ্ৰপাতৰ সৈতে সেই শ্মশানখনৰ ওপৰত অদ্ভুত নীলা আলো জ্বলি উঠে, আৰু সেই আলোৱে যেন আকাশৰ…
-
অভিজ্ঞান শইকীয়া ১ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় গ্রন্থাগাৰৰ ওপৰফালৰ কোণত এটা ধূলিমলিন পুৰণি সঁচাই থকা শ্বেল্ফ থাকে, য’ত বহুবছৰৰ পুৰণি পাণ্ডুলিপি, দলিল আৰু দস্তাবেজ সযতনে সংৰক্ষণ কৰা হয়। সেইদিনা শীতল শুৱঁনি লগা এপৰালি বতাহৰ ভিতৰত দিগন্ত বৰা—এজন গম্ভীৰ আৰু মনযোগী ইতিহাস গৱেষক—তাঁৰ দৈনিক অভ্যাসৰ দৰে সেই শ্বেল্ফৰ আগত থমকি দাঁড়িল। তেওঁ বিশেষকৈ আহোম যুগৰ সামরিক ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক নিদৰ্শনৰ ওপৰত গবেষণা কৰি আছিল, আৰু দিনটোৰ প্ৰথমভাগত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপ-গ্রন্থাগাৰিকই তেওঁৰ কাষত আহি কৈছিল যে, “পুৰণি সংৰক্ষণ বিভাগত কিছুমান নতুনভাৱে সংৰক্ষিত দলিল আছে, হয়তো আপোনাৰ কামত লাগিব।” দিগন্তৰ আগ্ৰহ একেবাৰে জেগাই উঠিল। তেওঁ কাপোৰৰ গ্লাভছ পিন্ধি, সাৱধানে এটা কাঠৰ বাকচৰ ঢাকনি তুলিলে। ভিতৰত…
-
দেবাশীষ কলিতা অসমৰ সীমান্তৰ ওচৰত অৱস্থিত এক সৰু গাঁও আছিল, যাৰ নাম জনাইতৈ। গাঁওখন ঘন জংঘলৰ কাষেৰে অৱস্থিত, য’ত ডাঙৰ ডাঙৰ বটগছ, শিমুল আৰু তিলচিৰ গছৰ মাজেৰে ৰৌদ্ৰ আৰু ছাঁৱাৰ খেল অবিৰাম চলি থাকে। বহুদিন ধৰি গাঁওখনৰ মানুহে এই জংঘলৰ বিষয়ে বহু কাহিনী শুনিছিল। মানুহে কয়, “এই জংঘলত প্ৰকৃতিৰ ছাঁৱা মাত্ৰেই মানুহক পথভ্ৰষ্ট কৰিব পাৰে,” আৰু “পুৰণি বনৰীয়া আধ্যাত্মিক শক্তিয়ে আনহাতে মানুহক ঢেকি ৰাখে।” এই কথাবোৰ শুনি বহু লোকেই জংঘললৈ যোৱাৰ সময়ত শংকিত হৈ থাকিব। কিন্তু এজনৰ সৈতে সংঘটিত ঘটনা এই জংঘলৰ রহস্যক নতুন দিশত লৈ যায়। গাঁওখনৰ কিছুমান যুৱক আৰু যৌৱনপ্ৰাপ্ত কিশোৰ ক্ৰীড়া আৰু সাহসিকতাৰ উদ্দেশ্যে জংঘললৈ গৈছিল, কিন্তু…
-
দিব্যজ্যোতি দেৱচৌধুৰী ১ অভিজিৎ বহুদিনীয়া ছাত্ৰবাসৰ বিৰক্তিকৰ ভিৰভাঁটিৰ পৰা মুক্তি বিচাৰিছিল। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষক হিচাপে তেওঁৰ দিনচৰি কাগজ-পত্র, কিতাপ আৰু গৱেষণাৰ চাপত ভৰ্তি। তেওঁ ভাবিছিল—এটা শান্ত, নিৰ্জন ঘৰ পাই থকাৰ পৰা হয়তো মনৰ স্থিৰতা আহিব, আৰু নতুন প্ৰবন্ধ লিখাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় মনোযোগ পোৱা যাব। সেই অনুসন্ধানতেই একদিনে তেওঁ পালে মাৰ্গহাটৰ এটা পুৰণি দুইতলা ঘৰৰ ঠিকনা। গুৱাহাটীৰ মূল নগৰৰ কোলাহলৰ পৰা অলপ আঁতৰৰপৰা হলেও, ঘৰখনৰ সৰু উঠোন আৰু মাটিৰ গন্ধত ভিজা পৰিৱেশত এক ধৰণৰ সান্ত্বনা আছিল। যদিও ঘৰৰ বাহ্যিক গঠনটো সলনি-ভাঙি পোৱা যায়—মজবুত কাঠৰ দৰজাৰ কাষে কাষে কাষ্ঠখণ্ড মলিন হৈ পৰা, জানলিৰ কাচবোৰত দাগ ধৰা—তথাপি সেই নিঃশব্দত অভিজিৎ এক ধৰণৰ অদ্ভুত…
-
ইন্দ্রাণী হাজৰিকা অধ্যায় ১ : সকলো দিনৰ দৰে সেই দিনটোও গাঁওখনৰ পৰা দীঘলীয়া ধোঁৱা উঠিছিল গৃহস্থলিৰ চুল্লীৰে। বাখৰিবোৰ চিঁচিঁ কৰি উৰি ফুৰিছিল আকাশত, আৰু বেলিৰ প্ৰথম ৰশ্মি গাঁওখনৰ কঁচা পথৰ ওপৰত সোনালী আভা ঢালি গৈছিল। গাঁওখনৰ উত্তৰ দিকেদি জুইপুৰ নদী বৈ গৈছিল, নদীৰ পাৰতেই মলতীৰ শৈশৱৰ সবটা আনন্দ লুকাই আছিল। গাঁওখনৰ অন্যান্য কিশোৰীৰ দৰে মলতীৰ দিনটোৰ আৰম্ভণি হৈছিল পানী আনিবলৈ নদীপাৰলৈ যোৱাৰ লগে লগে। কিন্তু পানী তোলা বা ঘৰৰ কামত সি সদায় ব্যস্ত নাছিল, মলতী আছিল একেবাৰে ভিন্ন। সি কেতিয়াবা মাটিৰ কলসী মাটিত ৰাখি আকাশলৈ চাই গান গাইছিল, কেতিয়াবা গছত জপিয়াই থকা মাকুৰাৰ জাল দেখি মুগ্ধ হৈছিল। সেই দিনটোত সি…
-
সাগৰিকা শৰ্মা মাজুলীৰ আকাশ গোধূলিৰ ৰঙত জ্বলজ্বলাই উঠিছিল। সোনালী ধূসৰ আভাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পানী ধীৰে ধীৰে দীঘল দীঘল ঢৌ ভাঙি গৈছিল, আৰু সেই পানীৰ বুকুত মাটিৰ চেপেটা দ্বীপবোৰে যেন দম শেষ হোৱা নিশ্বাস ল’ব খুজিছিল। মাজুলি—বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ নদীপুঞ্জী দ্বীপ, যি এতিয়া নদীৰ ভাঙন আৰু অস্থিৰ স্রোতৰ মাজত অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ বাবে লড়াই কৰি আছে। গাঁওৰ মানুহে দিনটোৰ শেষ মুহূৰ্তত পুতনি খেতি-কৰ্মেৰে ব্যস্ত হৈ থকা দেখা যায়—কেউবা গাভৰু ছোৱালীয়ে ঘাঁহৰ আঁচুল গোটাই ঘৰলৈ লৈ যায়, কেউবা মানুহে বাঁহেৰে তিৰিপলীয়া বান্ধি নদীৰ পাৰত কটকটীয়া সুৰেৰে পাথৰুৱা কাঠ ভাঙি ৰাখে। কণ্ঠত প্ৰাচীন ধৰ্মীয় সুৰ আৰু বাঁহীৰ সাদ মিশ্ৰিত হৈ আকাশত সিঁচৰ মাতেৰে বগাবগি কৰে, আৰু…
-
১ গুৱাহাটী শহৰৰ পৰা খুব দূৰ নহয়, দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত বিস্তৃত হৈ থকা দীপুৰ বিলক কেৱল এখন পানী ভৰ্তি জলাশয় বুলি নহয়, এক পৰিপূৰ্ণ জীৱ-বৈচিত্র্যময় স্থান হিচাপে জনা যায়। সেউজীয়া পৰিৱেশ, দূৰত নীল পৰ্বতৰ সাৰি, আৰু বিলৰ ওপৰত চকচকীয়া পানী জ্যোৎস্নাৰ পোহৰত সদায় ৰূপান্তৰিত হৈ পৰে। দিনৰ বেলাত ই যেন এক পাখিৰ স্বৰ্গ—এনে বহুত প্ৰজাতিৰ চৰাই আহে যিবোৰ ক্ৰমে উৰণ মাৰি পানীৰ ওপৰত খেলি ফুৰে। পদ্মফুলৰ সুবাসে বতাহ ভৰি তোলে আৰু বিলৰ পানীৰ ওপৰত ভাসি থকা সেউজীয়া পাতবোৰে এক অনন্য সৌন্দৰ্য সৃষ্টি কৰে। গাঁওবাসীসকলৰ বাবে দীপুৰ বিল কেৱল জীৱিকা নিৰ্ভৰ কৃষি বা মাছ ধৰা স্থান নহয়, ই এক পৰিচয়, এক সাংস্কৃতিক…