হেমন্ত বৰা ১ সুযোগ কেতিয়াবা নিশব্দে আহে, দীপ্তিৰ জীৱনত সেইদিনা তেনে এটা মুহূৰ্ত এৰাই গৈছিল। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা শাখাৰ তৃতীয় বৰ্ষৰ ছাত্ৰী, দীপ্তি, বৰষুণত ভিজি কলাভৱনৰ সন্মুখত থিয় আছিল। পানী বৰষুণৰ দৰে নহয়—যেন কিছুমান ভাবনা ওলাই আহিছিল তেওঁৰ চকুতে। প্ৰত্যেক টোপাল যেন এটা প্রশ্ন, এটা অতীত, এটা অচিন জগতে নিয়া পথ। তেওঁৰ গা ধৰা নেমিক্স চাদৰখনে সাৰি উঠি গৈছিল কঁকাললৈ। তেওঁৰ কাণত লাগি আছিল টিনৰ ছাঁতিত বৰষুণৰ ধ্বনি—টুপ টুপ টুপ। কলেজৰ আন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী বেয়া বতৰত দৌৰি গৈছিল, আপোনা-আপোনাৰ আশ্ৰয় বিচাৰি। দীপ্তি, সেই আশ্ৰয় বিচৰা মানুহৰ ভিতৰত নাছিল। তেওঁৰ থিয় দিয়া ইচ্ছাটি যেন ওলালেই আহে, “হয়তো কাকো কোনোদিন বিদায় দিয়া হোৱা…
-
-
মীনাক্ষী বৰুৱা হেমন্তে সৰুৰে পৰাই গছপুলৰ মাজত ঘূৰি-ফুৰি জীৱনটোকে এক প্ৰতিঘূৰণি পৰীক্ষা হিচাপে ল’ব শিকিছিল। ৰাতিপুৱাই মাকৰ লগত খেতিত জুইলগা পাতবোৰ উলিওৱা, আবেলি গৰু ল’ই গধূলি মাঠ পাৰ হোৱা — এইবোৰেই তেওঁৰ জীৱনৰ সাধাৰণ ছবি। কিন্তু এইবোৰৰ মাজতো তেওঁৰ চকুৰ তলত চকুত সপোন থাকে — এবিধ অদ্ভুত কৌতূহল যি তেওঁক খোলা বতাহত উৰাৰ সপোন দেখুৱাইছিল। কোনোবাৰ গাঁওৰ বিদ্যালয়ত তেওঁ বৈজ্ঞানিক অভিসন্ধানৰ বিষয়ে শুনি আচৰিত হয় — ‘গছেও কথা কয়’, ‘চন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠত বৰফ থাকে’, ‘জলৰ ভিতৰত বিদ্যুৎ চলিব পাৰে’ — এইবোৰ কথা তেওঁৰ হৃদয়ত পোহৰ লগাইছিল। যদিও গাঁৱৰ পাঠশালাখনত বৈজ্ঞানিক সামগ্ৰী সৰ্বনিম্ন, হেমন্তৰ মনখন সদায় জ্বলন্ত। খৰঙা টিনৰ টুকুৰা, কুঁহিপাতৰ সিন্দুৰী…
-
লহৰী বৰঠাকুৰ অধ্যায় ১ — অভিযানৰ সূচনা বিকাশ, পবন আৰু দিপু—তিনিজনেই শৈশৱৰ বন্ধু, গুৱাহাটী চহৰৰ এটি খুদাকৈ অলিগলিৰ মাজেৰে সময় অতিবাহিত কৰা, স্কুলৰ বেঞ্চ ভাগ কৰি লোৱা আৰু পুস্তক-পত্ৰৰ মাজে সপোন গাঁথা জীৱনৰ সঙ্গী। কলেজৰ গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধত তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত লয় এবাৰ নিৰ্জন ঠাইত ভ্ৰমণ কৰিবলৈ যোৱাৰ; গুৱাহাটীৰ বোলচাল, হৈচৈ আৰু বেয়া বতৰৰ পৰা বহু দূৰ, ক’ত বাৰিষাৰ জলেৰে নুমাই থকা নদী, কুঁৱলীৰ আঁৰ আৰু বনজাৰুলিত ঠাই। পবনৰ কাকাই যি আগতে অসমৰ গাঁও-বন ঘূৰি ফুৰিছিল, তেওঁ এজন বৃদ্ধৰ কথা কৈছিল, যি ৰেলগাড়ীত সহযাত্ৰী হৈ মিচিং গাওঁৰ কথাৰ লগত এজন অচিন্তনীয় গুপ্তধনৰ কাহিনী জোড়িছিল। সেই দিনটো অতি বতাহীয়া আছিল, গুৱাহাটী ষ্টেচনত ৰেলগাড়ীৰ…
-
ঋতুজিৎ বৰা অংশ ১: বননীৰ চিঠি গুৱাহাটী চিটাগাঁও ৰোডৰ দাঁতিত এখন পুৰণি জীপগাড়ী ৰৈ আছে। শীতল পুৱা, ডিচেম্বৰৰ কুঁৱলীয়ে পথবোৰ আগৰ দৰে ধৰি নাৰাখে। পানীত গৰম বাষ্প উঠিছে, আকাশটো ধোঁৱাধোঁৱালি। এইবোৰৰ মাজত গাড়ীখনৰ সন্মুখত উভতি আহিছে জয়ন্ত—পঁইচালী বয়সৰ, সূতীয়া জেকেট পিন্ধা, চুলি পাতল, চকুত এখন পাহাৰৰ দৰে দৃঢ়তা। তেওঁৰ হাতত এখন চিঠি। পাণ্ডুলিপিৰ দৰে লিখা চিঠিখন দুচকুৰ পাতল কপালখনত গৰম শ্বাস লয়। চিঠিখনত এখন নাম—”বননী”। নামটো বুকুৰ মাজৰ বহলতাত বাজে যেন এটি পুৰণি বাদ্যযন্ত্ৰৰ নীচু টোক। দীঘল চুপিচাপতা ভাঙি তেওঁ ওচৰৰ এখন চাহৰ দোকানত সোমাল—‘সঁচা চাহ’। দোকানখন পুৰণি, মাটিৰে তামাম, কাষত তিনিচাৰটা বেঞ্চি, চালত শুঁটিকাঠৰ চালনি। চাহৰ গোন্ধ, জিলিকা মাটিৰ…
-
অরিন্দম গগৈ প্ৰথম পৰ্ব: হেমন্তৰ সন্ধিয়াত তেজপুৰ শহৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত এটা পুৰণি, অলপ অদ্ভুত ধৰণৰ ঘৰ আছিল—লোকৰ ভাষাত যিটোক “কোলাঘাট বঙলা” বুলি কোৱা হৈছিল। বহুবছৰ ধৰি বন্ধ হৈ থকা এই ঘৰটোলৈ কোনো মানুহ অহা-যোৱা নকৰিলেও, প্ৰতি সন্ধিয়া ঘৰৰ ভিতৰৰ পৰা এবিধ অজান ধ্বনি ওলোৱা বুলি কোৱা হৈছিল। কেতিয়াবা সুৰেলা, কেতিয়াবা হঠাৎ থমকি যোৱা চিঞৰৰ দৰে। ক’ৰ পৰা আহে, কিয় আহে—কোনেও ক’ব নোৱাৰে। অষ্টম-অৱকাশৰ ছাত্ৰ হিৰন্ময় দত্তৰ বাবে এইবোৰ কথা সঁচাকৈয়ে ৰহস্যজনক আছিল। বিজ্ঞানত সদায় আগ্ৰহী, হিৰন্ময়ে মানে মানে ঠিক কৰিছিল—এই “অদৃশ্য ধ্বনি”ৰ উৎস বিচাৰি ওলাই যাবই। তাইৰ ডায়েৰীত লিখিছিল, “যদি অন্ধকাৰ ভয়ংকৰ হয়, তেন্তে সত্যৰ আলেয়ে তাক ভেদ কৰিবই পাৰে।”…
-
মণিৰত্ন শৰ্মা নগাঁৱৰ নামগাঁও নামৰ গাঁৱখন গম্ভীৰ আৰু নীৰৱ। এক সময়ত এই গাঁও পুৱা পুৱা জেগি উঠিছিল এক অদ্ভুত ধ্বনিত—বাঁহীৰ শব্দ। শীতল পুৱাৰ কুহুকৈ আৱৃত পথাৰত সেই সুৰ কেতিয়াবা দিঘলীয়া ধোঁৱাৰ দৰে বিয়পি পৰিছিল, কেতিয়াবা যেন নামি অহা কাকতীয়া পখিলাৰ আত্মা। সেই বাঁহীৰ বাদন আছিল শ্ৰীহৰিলাল বৰাৰ—একজন প্ৰবীণ বাঁহীবাদক, গাঁওখনৰ সাধক, যাৰ সুৰত ওফসোৰা নদীৰে সমান ধৈৰ্য আৰু কালি চকুত তেজ ঘূৰাই আনে তেনেকুৱা শক্তি আছিল। শ্ৰীহৰিলাল বৰাৰ বয়স এতিয়া প্ৰায় পঁচাশি। কোনো দিন অতি উচ্চাশা নথকা এই মানুহজনে নিজৰ জীৱন সংগীতৰ বাবে উছৰ্গা কৰিছিল। তেওঁৰ ভাঙি পৰা মাটিৰ ঘৰটোৰ কাষত এপাহি বেলিৰ ফুলত আজি-কালি মধুমাখি আহে, কিন্তু তাৰ ভিতৰত…
-
অৰ্ক দত্ত তেজপুৰ চহৰৰ ৰামানন্দ চন্দ্ৰ কলেজখনৰ পৰা ওলাই অহাৰ বেলিকা আছিল। বেলিকা মানে বহুতবোৰ অনুভৱৰ লগত ওলাই অহা এটি সময়—যি সময়ত বতাহৰ ধাৰণাটো সলনি হৈ পৰে, ৰঙ বেয়া কৰি পৰে আকাশে, আৰু ৰিতুপৰ্ণাৰ বুকুত কোনোবাই নামহীন অনুভৱ এটি পেলাই দিয়ে। আজি কলেজৰ ফাইন আৰ্টছ ডিপাৰ্টমেন্টৰ এগজিবিশন আছিল—এইবছৰৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ আঁকা ছবি, স্কেচ, জলৰঙ, তৈলচিত্ৰ, আৰু কিছুমান অভাবনীয় ধ্যানধাৰণা। ৰিতুপৰ্ণা ইংৰাজী বিভাগৰ ছাত্ৰী, কিন্তু কেতিয়াবা কেতিয়াবা এই ধৰণৰ শিল্পৰ মাজলৈ টানি নিয়া যেন এটা গোপন শক্তি থাকে, যি সকলো যুক্তিক পৰাস্ত কৰি কিবা এটা ক’ব বিচাৰে। তেওঁ প্ৰstellung হ’ল ছবিবোৰৰ মাজেৰে, হাতত এটা কফিৰ কাপ—যিটো বহুত ঠাণ্ডা হৈ পৰিছে এতিয়া, কিন্তু…
-
ৰংমিলি দেৱী ১ নাজিৰগাঁও গাঁওখনৰ দুৱাৰ মেলি থকা পথৰ দুয়োপাশে ধানখেতিৰ মাজেদি এখন বাইক যেতিয়া ঢপঢপাই গৈ থাকে, তেতিয়া শিৱসাগৰৰ জনশূন্য হাওঁফাওঁ যেন কিছুক্ষণের বাবে থমকি যায়। সেই পথেদি নতুন বিদ্যালয় শিক্ষক ৰজনীকান্ত শৰ্মাই প্ৰথমবাৰ গাঁওখনলৈ আহিছিল। তিনিদিন আগতে তেওঁক বদলি কৰা হৈছিল গুৱাহাটী জিলাৰ এখন মিশন স্কুলৰ পৰা—এই দুৰ্গম, আধা-আধুনিক, আধা-আধ্যাত্মিক গাঁওখনলৈ। মাটি-পথৰ ধূলি, গাওঁবাসীৰ উৎসুক চাহনি, আৰু পথৰ কাষে কাষে উফৰি উঠা গৰু-ছাগলী—এইবোৰে তেওঁক আধাৰ সংগত আৰু অচিন অনুভৱ একে সময়তে দিছিল। তথাপি, তেওঁৰ মনত আছিল এক উত্তেজনা—এটা নতুন ঠাই, নতুন পৰিৱেশ, নতুন শিশুবোৰ—আৰু বোধহয় নিজক নতুনকৈ চিনাৰ সুযোগ। তেওঁ যেতিয়া বিদ্যালয়খনৰ পকা উঠোনত বাইক থমকালে, ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, শিক্ষকসকল…
-
জনি বৰদলৈ পৰ্ব ১ ঘৰখনৰ পিছফালে থকা পুৰণি আলমাৰিটোত দাদাৰ মৃত্যুৰ পাচত বহুত বস্তুয়ে ৰ’বলৈ যেন ইচ্ছা কৰিছিল। ধূলি ওৰিপৰি সোপাৰা, লাম খাপ খোলা চিঠি, আৰু কিছুমান খাতা—এইবোৰেই মিতালিৰ ওঁঠত এক ৰহস্যৰ গন্ধ আনিছিল। সেইদিনা মিতালি আহিছিল কেৱল এটা নোটবুক বিচাৰি, কলেজত পৰীক্ষাৰ আগৰ পঠন-পাঠনৰ বাবে। কিন্তু হঠাৎ তেওঁৰ হাতত পৰিল এটা বগা-মেলা চামৰাৰ কভাৰ থকা ডায়ৰী—মাত্ৰ তিনিটা শব্দেৰে চিহ্নিত—”আচল ৰাজৰ বৰ্ননা”। মিতালিৰ মনত কিবা এটা আচহুৱা চিন্তাই ডিঙি লগালে। দাদা জয়ন্ত বৰদলৈ আছিল এজন উচ্চমানৰ প্ৰকৌশলী। তেওঁৰ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ কথাবোৰত কেতিয়াবা মিতালিৰো চকু কেলি লগা হৈছিল। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল তথ্যত, বৈজ্ঞানিক যুক্তিত। সেই দাদাৰ চাফ চাফ হাতৰ লেখা, তাত “আচল…
-
অর্ণব শইকীয়া অধ্যায় ১: নিশাৰ ছায়া নিশা আকাশখনত আধা জোনাক মৃদু পোহৰ দিছিল, যেন মাটিৰ ক’লা আঁচলখনত ৰূপালী নকশা বুটামিছিল। চহৰৰ প্ৰান্তত এখন জংলীয়া পথৰ মূৰত অজয় বৰুৱাৰ জীপগাড়ীখন পলমে ৰৈ গ’ল, যেন নিশা আৰু মৃত্যুৰ নিৰৱতাৰ মাজত তেওঁ হাজিৰ হৈছে। হাওঁফাওঁ জনশূন্য সেই পলাশগছৰ পাৰ, এখন পুৰণি চাহ বাগানৰ ভাঙি পৰা সীমানাত থকা পথটোৰ ওপৰত অজয় নামিল। গাড়ীৰ ইঞ্জিনটো ৰৈ গ’লত নিশা আৰু বেছি গাঢ় হ’ল, কেবল নিশা-পাখি, শুকান পাতবোৰৰ খসখসনি, আৰু দূৰৰ কুকুৰৰ সৰু সৰু চিঞৰ শব্দহে শুনা গৈ থাকিল। অজয় টর্চখন জ্বলাই সাৱধানে আগবাঢ়িল; তেওঁৰ গোটেই শৰীৰখন যেন সময়ৰ আগত চকুত অদৃশ্য ৰেখাবোৰ চাবলৈ চেষ্টা কৰি আছিল।…