ৰাহুল দাস চামগুৰি চাহ বাগানৰ পুৱা যেন সবাতোকেই বেলেগ। একেধাৰকৈ কুঁহিপাতৰ ওপৰত শিশিৰ জমি থাকে; সিৰিজিৰি হাওঁৰে পাতবোৰ লহৰ মাৰে। উদং ৰেলপথৰ কাষৰে দীঘল দীঘল গছবোৰৰ মাজেৰে একোখন পাট-পাটকৈ ৰখা পাতলীয়া কুঁহিপাতৰ মেলা। সিহঁতৰ মাজতে ওলাই আহে এটি এটি মুখ—কখন গামোচাৰে চুলি বান্ধি ধৰা, ওঁঠত হাঁহি, চকুত সপোন। সেই মুখটো আছিল—ৰেণু, চাহ বাগানৰ এগৰাকী ২৫ বছৰীয়া ছোৱালী। ৰেণুৰ দিন আৰম্ভ হয় পুৱা সাড়ে চাৰিবজাত। পূৰ্ণিমাৰ নিশা হ’ব বা বৰষুণৰ—সময় ৰাতি হ’লে নিচেই অলপেই শুব পাৰি। কাষৰেই পাতল বস্তিৰ খুটা দিয়া ঘৰখনত মাকে সৰুকৈ জগায়—”ৰেণু, ওলাব সময় হ’ল। বৰ ধেমালি কৰ নে?”। মাৰ মাতত হাঁহি মাৰি ওলাই আহে ৰেণু। চুলি বান্ধি,…