চৈতালি দাশ মেঘফুলিৰ গোপন মানচিত্র মেঘফুলি — নামটো যেন নিজেই এখন সপোন। কিন্তু আজি এই গাঁওখনত সপোন দেখা মানে এটা দুৰ্ভাগ্যৰ পৰিচয়। সপোন মানেই আকাশ। আকাশ মানেই বৃষ্টি। আর বৃষ্টি মানেই আশাৰ কেতেকী—যি বহু বছৰ ধৰি দেখা নাই। নিভা এতিয়া চৌদিশে চুপচাপ গাঁওখনটোৰ আঁৰিও পৰা পথাৰত চাই থাকে। মাটি কটা-কটি, কঁকাল গুঁহি থকা ধূলিৰ ডাঙৰ। তাৰ পিনে-পিনে দিঘল সাঁতোৰা ওলাইছে। মানুহে আজিকালি ওলাবলৈ ভয় কৰে—জানো উশাহ ল’বলৈ গ’লেও চুলি-কেশত ধূলি সৰা নিশ্চিত। তেওঁৰ বয়স চৌদিশ বছৰ। উচ্চতা সৰু, কিন্তু চকুত এক আজান শূন্যতাৰ দীপ্তি। ইস্কুল বন্ধ, পানীৰ সংকট আৰু ক’ভিড-উত্তৰ সময়ৰ পৰা গাঁওখন সকলোতে ক্ৰমশঃ আঁতৰি পৰিছে। কিন্তু নিভাৰ দিনবোৰ…

অৰুণ বৰা সোঁৱৰণিৰে ভৰা বসন্তৰ এটি পুৱা আছিল। গুৱাহাটীৰ পৰা অহা যাত্ৰা শেষ কৰি, অৰ্ণৱে ছেটেলাইট হস্পিটেলৰ নতুন বাসগৃহলৈ পুৱা প্রায় তিনি বাজি ওলাল। নৱ-নিযুক্ত চিকিৎসক হিচাপে এটা গাঁওলৈ আহি থকাৰ কথা সি ভাবিও নাছিল। কিন্তু ভাগ্যৰ বাটেই এইবাৰ তেওঁৰ পদচিহ্ন লৈ গৈছিল শালমৰা নামৰ এটি সৰু, সুৱাসে ভৰা, নিঃশব্দ গাঁওলৈ। পথটোৰ দুই কাষেৰে দিঘলীয়া বাঁহজোপা, কলপাতৰ মাজেৰে উৰি ফুৰা জোনাকীয়া পোৱালি পোহৰ, আৰু বেলিৰ পুৱা ৰঙচঙীয়া কিৰণ—এই সকলোবোৰেৰে অৰ্ণৱৰ মনটো একেবাৰেই কোমল হৈ পৰিছিল। গুৱাহাটীৰ কংক্ৰিটৰ ভিৰৰ পৰা সৰি আহি সি যেন নিজকে খুজিবলৈ আহিছে এইখিনিত। স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰখনৰ বাসগৃহটো সাধাৰণ, কিন্তু পৰিস্কাৰ। এখন টিনৰ চালি, দুটা কোঠা, আৰু এটি…

চন্দ্রিমা কাকতি আহি ৰ’ল বৰষুণ নমনা গাঁৱত বৰষুণ নামি আহিল। দক্ষিণ দিশৰ পৰা অহা ক’লা মেঘে আকাশখন গম্ভীৰ কৰি তুলিলে, আৰু সুগন্ধি মাটিৰ গোন্ধেৰে বাতাস পূৰ্ণ হ’ল। সৰু, শান্ত, অলপ গধুৰ গাঁৱখনত এনে ক’লা বৰষুণে সদায় কিবা অলক্ষিত বুজাব চেষ্টা কৰে। “আহি ৰ’ল… পুনৰ আহি ৰ’ল” — এই বাক্যখন যেন গাঁৱৰ প্ৰতিটো কোণত গুঞ্জৰিবলৈ ধৰিলে। বুঢ়া-বুঢ়ী, জোতদাৰ, বাটচলা মানুহবোৰে অলপ অলপকৈ গপ হাঁকিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। বিষয়টো আছিল — নীলপুখুৰী। নীলপুখুৰী নামটো শুনিলেই গাঁৱৰ পুৰণি মানুহৰ বুকু কেঁপি উঠে। এটা দীঘলীয়া, গভীৰ পুখুৰী — যাৰ পানী কেতিয়াও মলিন নোহোৱা। খৰাং কালতো শুকান নোহোৱা এই পুখুৰীৰ নামত বিভিন্ন কাহিনী জড়িত। পুৰণি গল্পত…

অশোক বৰঠাকুৰ বাটৰ উখলি-পুখলি বোকাখাটৰ পৰা আধা ঘণ্টাৰ দৰেই হ’ল “ৰংজুলি” নামৰ এখন গাঁও। গাঁওখনত চাৰিওফালে ফাইল ফাইলকৈ বিস্তৃত চাহ বাগিচা—যেন সেউজীয়া সমুদ্ৰ। এই গাঁওখনত জন্ম হৈছিল ৰজনী বৰাৰ। হালধীয়া চুলিৰ নিচেই শুৱনি মায়াবী এটি জীয়ৰী। বাপেক চাহ বাগিচাৰ মালী আছিল, মা ঘৰত গামোচা আৰু চাদৰ বুনিছিল। চাৰিলৈ বাজা ঘন্টাটো বাজিলেই ৰজনীৰ দিন আৰম্ভ হ’ল। সৰু বয়সতে মাকৰ সৈতে আহিৰ লগত থলে চুব, পাত লব—এইবোৰ কামত সহায় কৰিবলৈ যাব লগা হ’ল। কেঁচা চাহপাতৰ হালধীয়া সুমধুৰ গোন্ধত ৰজনীৰ শৈশৱ গঢ়ি উঠিছিল। “তই জানস নে ৰজু,” মাকে ক’লে, “এই চাহপাতবোৰে আমাৰ ভাত যোগায়। কিন্তু কেতিয়াবা মনত পচন্দ হয়, এই পাতবোৰে আমাক বাঁধিও…

বিজয় ৰঞ্জন কলিতা নতুন নাম, নতুন বাৰ্তা ডিম্পীৰ দিনটো বেছ ব্যস্ততাতেই গ’ল। হিতেশে তলত ডেডলাইন দি থোৱা প্ৰজেক্টটো শেষ কৰি লগে লগে ওফিছৰ লিফ্টত সোমাল। আগৰ পৰাই তেওঁ মোবাইলখন silent ৰখাৰ অভ্যাস ৰাখে—এনে অলপ সময়ো নিজক দিব পাৰিবৰ বাবে। কিন্তু আজিৰ দিনটোত বাৰুকৈয়ে মানসিক ক্লান্তি আছিল। ইচ্ছা আছিল—একেজোপা চুপচাপতা, এখন কেতাপ, আৰু এজন মানুহ—যি ক’ব, “তুমি আছা, তাতেই দিনটো বৰ ভাল।” ঘৰত সোমাই ৰঙা চাফা, ধূসৰ পেণ্ট আৰু এখন কেপচুল থকাৰ দৰে বৰণৰ সুঁতি টপ পেলাই ড্ৰেছিং টেবুলৰ কাষলৈ গ’ল। কঁকালখন উঠাই বিছনালৈ পেলাই দিছে। ডিম্পী ফোনটো অন কৰিলে। চাৰিখন notification—ট্ৰেইনৰ টিকট, এখন meme, কাকৰবাইৰ নমস্কাৰ… আৰু এখন অচিনাকি নম্বৰৰ…